Drogist

drogist-in-zweden

Een drogist is een typisch Nederlands fenomeen. Eén winkel waar je naar toe gaat voor zowel toiletartikelen, pillen, make-up, schepsnoep als babyproducten. Als je het zo opnoemt klinkt het eigenlijk ook best vaag. En als buitenlanders de Kruidvat, kampioen branchevervaging, binnenstappen begrijp ik het helemaal als ze niet snappen in wat voor winkel ze zijn. In Zweden bestaat er dus ook geen drogist.

Maar waar koop je dan je typische drogist-dingen?

Bij de supermarkt, de apotheek of het warenhuis. Het hangt er een beetje vanaf wat je nodig hebt.

  • De supermarkt heeft het basisassortiment zoals shampoo, tandpasta, maandverband en veel babyproducten. Bij de grotere supermarkten zoals ICA Maxi of Stora Coop hebben ze een groter assortiment met bijvoorbeeld ook make-up.
  • Voor pijnstillers en zalfjes, maar ook bijvoorbeeld lenzenvloeistof ga je naar de apotheek. De apotheek is hier ook gewoon een winkel, het lijkt wel een beetje op een drogist. Ze hebben vaak ook een voordelig huismerk. Achterin de winkel is een balie waar je de geneesmiddelen op recept kunt krijgen. Overigens heb je dat recept niet op papier nodig, want je noemt gewoon je ‘personnummer’ en de apotheker ziet in zijn computer precies wat je nodig hebt. Ook als het niet je vaste apotheek is.
  • In het warenhuis, bijvoorbeeld Åhléns kun je terecht voor lekkere geurtjes, make-up en bijvoorbeeld haarverf.

En mocht je het altijd heerlijk vinden om je eigen puntzak vol te scheppen met winegums en tumtummetjes, dan hoef je zeker geen medelijden te hebben met de Zweden omdat ze geen drogist hebben… Daarover meer in een ander artikel.

Gat in de markt?

Als je ondernemend bent aangelegd denk je misschien dat het een gat in de markt is om de drogist naar Zweden te brengen. Ahold heeft het geprobeerd in 2002. Vier jaar lang probeerden ze de Zweden naar de Etos te lokken, maar tevergeefs. De Zweden vonden het concept ‘drogist’ toch te vaag en de winkels werden geen succes. Nou ja, dat kwam niet alleen door het vage concept, maar ook doordat er destijds nog geen receptvrije geneesmiddelen mochten worden verkocht. Inmiddels is het monopolie van Apoteket opgeheven en zijn er meer plekken waar bepaalde geneesmiddelen receptvrij mogen worden verkocht. Dus misschien verdient de drogist in Zweden een tweede kans?

Snoep

snoep scheppen

Op de een of andere manier hebben Zweden in Nederland een gezond imago. Dat zal wel komen doordat ze veel in de frisse buitenlucht zijn. Of door de knäckebröd en Lätta. Maar ze eten echt heel veel snoep. Namelijk gemiddeld 17 kilo per jaar. Dat is een wereldrecord. De gemiddelde snoepconsumptie in de EU is 7 kilo per jaar.

zaterdag snoepdag

Kinderen groeien er mee op dat ze elke zaterdag een zakje snoep krijgen, de lördagsgodis. Of beter nog, ze mogen zelf hun eigen zakje volscheppen. Want het liefst eten Zweden lösgodis: los snoep. In elke supermarkt staan, strategisch bij de kassa, rijen met bakken schepsnoep opgesteld. Een tankstation langs de snelweg kan rekenen op extra stops als er een snoepwinkel met wel 1000 soorten schepsnoep naast zit. Op kantoor is het niet ongewoon als er op vrijdag een schaal snoep bij het koffieapparaat staat. Het is dan tenslotte al bijna zaterdag.

zakje Snoep

Dat de kinderen aan het eind van een kinderfeestje een snoepzakje mee naar huis krijgen, kennen we in Nederland ook wel. En wij hebben de paaseitjes, de chocoladeletter en natuurlijk drop. Nederlandse kinderen worden ook nog steeds vaak genoeg beloond met snoep, bijvoorbeeld als ze de wandelvierdaagse hebben uitgelopen of hun zwemdiploma hebben gehaald. Maar in Zweden hoort bij élke gelegenheid snoep, zo lijkt het.

  • Pasen? Snoep. Verpakt in een mooi papieren ei, dat wel.
  • Vakantie? Snoep.
  • Halloween? Snoep. Geen wonder dat het Amerikaanse feest in Zweden zo populair is. Trick or treat!
  • Verjaardagsfeestje? Snoep. De kinderen moeten er wel wat moeite voor doen om het felbegeerde zakje te krijgen, dat wel. Namelijk met een andere traditie: het spelletje fiskdamm.
  • Avondje Netflixen? Snoep.
  • Kerst? Snoep. Om precies te zijn juleskum, een super zoet schuimpje in de vorm van een kerstmannetje en natuurlijk polkagris, de bekende rood-witte zuurstokken.
  • Onderweg tanken? Snoep.

Het grote verschil met Nederland is dat ook volwassenen veel snoep eten. Bij ons is dat toch vooral iets voor kinderen en scholieren. Volwassenen eten onderweg misschien Autodrop, maar ze hebben niet elke zaterdagavond een schaal snoep op tafel staan.

Maar waarom eten zweden dan zoveel snoep?

In de 17e eeuw werd het raffineren van suiker ontdekt. Apothekers in heel Europa verkochten kandijsuiker, een delicatesse. Vanwege de prijs alleen weggelegd voor de rijken. In de 19e eeuw werden er in Zweden al veel suikerbieten verbouwd. Suiker werd op die manier goed verkrijgbaar en dus goedkoop. Snoepjes waren voor iedereen betaalbaar. Rond de eeuwwisseling waren er in Zweden al 100 snoepfabrieken. 50 jaar later kwamen ze er achter dat al die zoetigheid toch wel erg slecht was voor je gebit. Toen werd de lördagsgodis ingevoerd: voortaan mochten kinderen alleen nog maar in het weekend snoep eten. En zo is het nog steeds, voor kinderen én volwassenen. Laten we ze maar niet vertellen dat je hagelslag op je brood kunt doen…

Gordijnen

kerstverlichting trappetje raam

Zweden doen niet aan gordijnen. In de winter wordt het ’s middags al vroeg donker, en ik vind het zelf dan heel ongezellig om tegen zo’n zwart gat van een kaal raam aan te kijken. Maar de Zweden laten de gordijnen altijd open, áls ze ze al hebben. Voor de gezelligheid zetten ze een schemerlampje voor het raam. Voor elk raam een lampje. (Aha, dus dáárom verkopen ze bij Ikea zoveel kleine schemerlampjes!) Er zit dan ook handig genoeg in de buurt van elke vensterbank wel een stopcontact. En rond de kerst gaan ze helemaal los met de kerstverlichting. Denk aan: een trappetje voor elk raam. Ook op kantoor. Dat zijn heel veel trappetjes…

Zomergordijnen

In de zomer doen Zweden óók niet aan gordijnen. Ook niet in de slaapkamer. Daar hangen van die mooie dunne gordijnen die luchtig wapperen in een zomers briesje, en waar het zonlicht fijn doorheen filtert. Gek genoeg vinden ze het geen probleem dat de zon dan vanaf vier uur ’s ochtends vrolijk de slaapkamer binnen schijnt… Een goede tip van mij voor als je een vakantiehuisje in Zweden huurt: neem vuilniszakken en een rol plakband mee, of gebruik een slaapmasker!

Keukenpapier

Keukenpapier halve vellen Zweden

Ja, er valt zelfs iets te vertellen over Zweeds keukenpapier. Want: de keukenrol heeft hier ook een perforatie halverwege het velletje! Super handig en zuinig in gebruik, want meestal is een half velletje wel genoeg. Een beetje googelen leert mij dat keukenpapier met halve velletjes in Duitsland en Denemarken ook te koop is, maar in Nederland was ik het nog niet tegengekomen. Een gemiste kans.

Duurzaam

Natuurlijk koop je rollen van gerecycled papier. En er is nog meer goed nieuws want gebruikte keukenpapiertjes mogen bij het ‘matavfall‘ in de biobak.